Het zijn keuzes die herkenbaar zijn voor veel boerenfamilies. Het algemene beeld in agrarisch Nederland is dat bedrijven steeds meer specialiseren en denken in nog meer schaalgrootte. Ook Slagman constateert dat melkveebedrijven steeds groter worden en nu zelfs quota opkopen in de wetenschap dat het quotum in 2015 verdwijnt. „Ik verbaas me erover hoe melkveehouders momenteel de voet op het gaspedaal hebben.”zijn keuzes die herkenbaar zijn voor veel boerenfamilies. Het algemene beeld in agrarisch Nederland is dat bedrijven steeds meer specialiseren en denken in nog meer schaalgrootte. Ook Slagman constateert dat melkveebedrijven steeds groter worden en nu zelfs quota opkopen in de wetenschap dat het quotum in 2015 verdwijnt. „Ik verbaas me erover hoe melkveehouders momenteel de voet op het gaspedaal hebben.”

Kaasmakerij laten doodbloeden

Zoon Dirk zag het aanvankelijk niet meer zitten met de kaasmakerij. Liever gooide hij het helemaal op de koeien. De kaasmakerij-activa waren afgeschreven en zouden een stevige vervangingsinvestering vergen. Het makkelijkste was er gewoon mee te stoppen. Of in de woorden van Dirk: ‘gewoon laten doodbloeden’. Maar toen brak 2009 aan. De melkprijs kelderde en ook de Slagmans voelden de pijn. Door aflossingen aan de bank tijdelijk te staken, konden ze het hoofd boven water houden. „Dat was wel even schrikken”, constateert Henk. „Ontnuchterend  ook voor onze branche; niet alles kon meer.” Hij hoopt overigens niet dat de melkprijs weer doorschiet naar 40 cent, ‘want dan gaan boeren opnieuw rare dingen doen’. Met de kaasmakerij ging het in 2009 relatief beter. Door melk zelf te bewerken, levert het per kilo meer op. Met de kaasmakerij spreidde de familie dan ook de risico’s.

Niet alleen koeien melken

En toch was dat niet de belangrijkste reden om uiteindelijk de kaasactiviteiten voort te zetten. Het was met name schoondochter Annemarie, die het leuk vond om mensen op het erf te ontmoeten. Zij wilde wel door met kaas. Ze vond daarin een kompaan in Gerdien. Zelfs Dirk komt nu tot de conclusie dat ‘het wel heel erg eenzaam is om alleen maar koeien te zien’. Dus werd besloten de kaasmachines te upgraden en door te gaan met de handel in kaas, karnemelk, boter en yoghurt. Gerdien is het meest uitgesproken: „Het is een beetje een missie om mensen het boerenland te laten

„De kaasverkoop is eigenlijk een
keus uit passie voor mensen en
niet voor rendement. Het is een
verrijking van mijn leven.”

zien en te laten ervaren wat het belang van de landbouw is. De kaasverkoop is eigenlijk een keuze uit passie voor mensen en niet voor rendement. In contact komen met mensen vind ik een verrijking van mijn leven.” Het kleine winkeltje gaat nu zelfs deels tegen de vlakte en krijgt meer vierkante meters. Naast de zelfgemaakte kazen staan er ook andere lokale producten opgesteld. Maar hoe krijg je mensen naar je winkel? Kaas & Beleefboerderij Pasop ligt in volstrekt niemandsland. Vanaf Laren is het nog 6 kilometer de landerijen in via een soort oneindige landweg.

Marketing erg belangrijk

Henk constateert dat mensen tegenwoordig geen tijd meer hebben om bijvoorbeeld als de kinderen op school zitten naar Pasop te rijden om kaas te kopen. De kunst is dus met de juiste marketing mensen wel naar Pasop te laten komen. De open dag op 27 juni is zo’n instrument om mensen te trekken. Daarnaast organiseert de familie activiteiten als koeloeren (picknick en koeien kijken), keeze kuul’n (klootschieten met babykaasjes) en zelfs pleeborstel werpen. Die beleefactiviteiten dienen vooral om klanten te trekken, niet zozeer om de omzet te verhogen.

   Los van de activiteiten op de beleefboerderij knopen de ondernemers ook contacten aan met supermarkten in de regio en met restaurants om daar hun kaas op de kaart te krijgen. Om die eigen kazen net iets meer ‘smoel’ te geven, hebben ze recentelijk een nieuwe kaas ontwikkeld: de Pasopper. De ‘overjarige’ kaas is omgedoopt tot D’ Exelse’n Hendrik. „Het is ongelooflijk, maar sinds die naamsverandering verkoopt dat veel beter”, zegt Henk.

   En zo is de familie Slagman dus druk het marketingpad ingeslagen. Is de verhouding melkveehouderij-kaashandel nu 80-20, uiteindelijk moet dat 60-40 worden. Nu verwerkt het bedrijf per week zo’n 2.000 kilo melk tot kaas, dat moet dus straks het dubbele worden.

  Zo zijn dus de keuzes gemaakt na de melkprijscrisis van 2009. Keuzes met gevolgen. Als de familie op het erf rondloopt, wordt duidelijk dat de varkensstal vermoedelijk op termijn plaats moet maken voor een nieuw onderkomen voor meer melkkoeien. Oppassen voor een naderende nieuwe crisis lijkt momenteel even ver weg voor Kaas & Beleefboerderij Pasop. In de verte naderen wat fietsers. Mensen die komen keeze kuul’n en pleeborstel gooien. Potentiële klanten. En daar is het de familie vooral om te doen: meer mensen naar de winkel krijgen.